Bạn có từng gặp trải nghiệm này không: Vừa chui ra khỏi chiếc chăn ấm áp, chân vừa chạm xuống đất đã đột ngột hắt hơi liên tục vài cái.
Sau đó nước mũi chảy ròng ròng như một vòi nước bị hỏng.
Nhiều khi đây không phải là do bạn bị cảm lạnh, mà là do cơ thể vẫn đang thích nghi với “sự chuyển giao ca trực”.
Tại sao vừa thức dậy vào buổi sáng lại rất dễ bị chảy nước mũi?
Chảy nước mũi buổi sáng thường không phải do một nguyên nhân duy nhất, mà là do ba yếu tố cùng xảy ra một lúc.
| Nguyên nhân | Điều gì xảy ra trong cơ thể |
|---|---|
| Kích thích vật lý của chênh lệch nhiệt độ | Từ chăn ấm tiếp xúc với không khí lạnh, các mạch máu nhỏ ở niêm mạc mũi lập tức giãn nở, tiết ra một lượng lớn nước mũi trong để làm ấm và ẩm không khí. Đây chính là hiện tượng viêm mũi vận mạch. |
| Mạt bụi trong chăn | Thức dậy gấp chăn làm bay lên xác mạt bụi và chất thải của chúng, mũi lập tức khởi động cơ chế rửa sạch vật lý. |
| Sự chuyển giao của hệ thần kinh thực vật | Hệ thần kinh phó giao cảm thư giãn khi ngủ vẫn đang chiếm ưu thế, khi gặp không khí lạnh kích thích, nước mũi sẽ chảy tràn lan mất kiểm soát. |
Chảy nước mũi khi ngủ dậy giống như cơ thể đang “phản ứng thái quá” hơn là bị bệnh thực sự.
Khi ngủ cơ thể đang thư giãn, tại sao vòi nước ở mũi lại mở ra?
Đây là điều khiến nhiều người thắc mắc: Nếu ngủ là nghỉ ngơi, tại sao mũi không tắt nguồn theo?
Chìa khóa nằm ở chỗ đối với cơ thể, nghỉ ngơi không có nghĩa là ngừng hoạt động, mà là chuyển sang “chế độ bảo trì”.
Hệ thần kinh phó giao cảm tiếp quản, nó sẽ làm giãn mạch máu niêm mạc mũi, đưa một lượng lớn chất dinh dưỡng, nước và các tế bào miễn dịch vào đây.
Nó tận dụng thời gian bạn ngủ để tiến hành “tổng vệ sinh và bảo dưỡng độ ẩm” cho đường hô hấp, đóng gói và rửa sạch các chất bẩn hít vào ban ngày.
Mạch máu giãn nở, nước từ thành mạch sẽ dễ thẩm thấu ra ngoài hơn, dịch tiết tự nhiên tăng lên.
Điều này cũng giải thích cho một hiện tượng thường gặp hàng ngày: Khi ăn mì súp nóng, hệ thần kinh phó giao cảm bị kích thích (để chuẩn bị tiêu hóa), nước mũi cũng tự chảy ra.
Làm thế nào để ngăn nước mũi chảy vào buổi sáng một cách nhanh chóng?
Nhiều người nghĩ rằng phải uống nước nóng để làm ấm toàn thân mới có thể cầm nước mũi, nhưng cách này quá chậm.
Bạn có thể nghĩ não bộ là bảng điều khiển, còn mũi là cảm biến. Chỉ cần cung cấp nhiệt cục bộ thích hợp là có thể lập tức đánh lừa não bộ.
| Phương pháp | Tại sao hiệu quả |
|---|---|
| Đắp khăn ấm lên mắt và mũi | Giúp đường hô hấp trực tiếp hít vào hơi nước nóng. Khi cảm biến nhận được hơi ấm, não bộ lập tức chuyển công tắc. |
| Dùng máy sấy sấy huyệt Đại Chùy | Sấy luồng gió ấm vào huyệt Đại Chùy ở phía sau cổ, giúp trung tâm kiểm soát nhiệt độ cơ thể cảm thấy ấm áp. |
| Đeo khẩu trang ngay lập tức | Giúp giữ nhiệt khí thở ra một cách vật lý, tránh hít không khí lạnh vào, giảm tác nhân kích thích. |
Chảy nước mũi thực chất là cơ chế bảo dưỡng cao cấp của cơ thể
Mặc dù chảy nước mũi rất phiền phức, nhưng nước mũi thực chất là máy lọc không khí kiêm máy tạo độ ẩm cao cấp có sẵn trong cơ thể.
Nước mũi trong giúp giữ lại bụi bẩn, làm ấm không khí lạnh, và chứa lysozyme giúp tiêu diệt vi khuẩn.
Khi nước mũi đặc lại, chuyển sang màu vàng xanh, điều đó có nghĩa là nó chứa đầy các tế bào bạch cầu đã hy sinh và xác virus — bằng chứng cho thấy cơ thể đang nỗ lực thải độc và bảo vệ phổi của bạn.
Vì vậy, lần tới khi chảy nước mũi, đừng vội bực mình, nó đang giúp bạn ngăn chặn rất nhiều rắc rối đấy.
Biện pháp phòng ngự khi thức dậy có thể áp dụng ngay vào sáng mai
Sáng mai thức dậy, không cần phải chịu đựng và cố gồng mình chống lại nước mũi một cách mù quáng nữa. Hãy thử làm theo thứ tự sau:
- Khi còn ở trong chăn, hãy mặc thêm một chiếc áo khoác mỏng để cơ thể thích nghi dần với nhiệt độ
- Ngồi dậy hãy đeo khẩu trang ngay, giữ lại luồng hơi ấm thở ra
- Bước xuống giường hãy uống một cốc nước ấm để giúp hệ thần kinh thực vật chuyển sang chế độ tỉnh táo
- Vào phòng tắm và chườm khăn ấm lên mặt để làm dịu chiếc mũi đang phản ứng thái quá
Xoa dịu hệ thần kinh thực vật một cách chính xác, bạn sẽ nói lời tạm biệt với thói quen hắt hơi và xì mũi mỗi sáng.