Làm thế nào để giảm đau đầu khi cơn đau bùng phát? Cách xử lý đau đầu do căng thẳng, đau nửa đầu và đau đầu cụm? Cách phòng ngừa đau nửa đầu tái phát trong cuộc sống hàng ngày và cách ghi nhật ký đau đầu hiệu quả

Bạn có cảm thấy như cả thế giới đang quay cuồng mỗi khi cơn đau đầu ập đến? Việc uống thuốc giảm đau có vẻ như không mang lại hiệu quả nào?

Trên thực tế, các loại đau đầu khác nhau đòi hỏi các phương pháp đối phó khác nhau. Ba loại đau đầu phổ biến nhất— đau đầu do căng thẳng , đau nửa đầu và đau đầu cụm —có chiến lược giảm đau và phòng ngừa hoàn toàn khác nhau. Sử dụng sai phương pháp không những không hiệu quả mà còn có thể khiến tình trạng tồi tệ hơn.

Ba Loại Đau Đầu, Ba Chiến Lược Đối Phó Khác Nhau

Chúng ta có thể áp dụng các chiến lược đối phó khác nhau cho từng loại đau đầu khác nhau:

Loại đau đầu	Phương pháp giảm đau	Thời điểm thích hợp
Đau đầu do căng thẳng	Chườm nóng vùng cổ và vai để thư giãn cơ bắp, thực hiện các bài tập kéo giãn hoặc uống một cốc nước ấm	Khi cảm thấy đầu bị bó chặt hoặc cứng vùng cổ vai gáy
Đau nửa đầu (Migraine)	Nghỉ ngơi trong phòng tối và yên tĩnh, chườm lạnh lên trán, hoặc tiêu thụ một lượng caffeine vừa phải	Đau nhói một bên đầu, kèm theo buồn nôn và nhạy cảm với ánh sáng
Đau đầu cụm	Đi khám bác sĩ ngay lập tức; bác sĩ có thể sử dụng liệu pháp oxy nguyên chất hoặc kê đơn thuốc tác dụng nhanh	Đau dữ dội quanh một bên mắt, kèm theo chảy nước mắt

Các phương pháp giảm đau đầu do căng thẳng và đau nửa đầu gần như trái ngược nhau

Đau đầu do căng thẳng phù hợp với chườm nóng để thư giãn các cơ bị căng cứng, trong khi đau nửa đầu lại phù hợp với chườm lạnh để giúp co mạch máu. Nhầm lẫn giữa hai phương pháp này không những không giúp ích gì mà còn có thể làm cơn đau trầm trọng hơn.

Mẹo sơ cứu khi cơn đau nửa đầu bùng phát

Khi cơn đau nửa đầu bùng phát, bên cạnh việc chườm lạnh và trốn vào phòng tối, dưới đây là một số mẹo nhỏ:

Một lượng caffeine vừa phải giúp co mạch máu và có thể giảm nhẹ sự khó chịu
Tránh cúi người hoặc hạ thấp đầu, vì những tư thế này sẽ làm tăng cảm giác đau nhói
Nếu có sẵn thuốc giảm đau, hãy uống ngay khi cơn đau vừa bắt đầu; việc đợi đến khi không thể chịu đựng nổi mới uống thường mang lại hiệu quả rất kém

Làm thế nào để phòng ngừa đau nửa đầu trong cuộc sống hàng ngày?

Ngoài việc tìm cách giảm đau khi cơn đau ập đến, chúng ta thực tế có thể chủ động phòng ngừa đau đầu xảy ra trong cuộc sống hàng ngày.

Đau nửa đầu thường có các “tác nhân kích thích” cụ thể, và “quả mìn” của mỗi người là khác nhau.

Các tác nhân kích thích phổ biến bao gồm:

Loại tác nhân	Quả mìn phổ biến
Thói quen sinh hoạt	Thiếu ngủ, thức khuya, ngủ quá nhiều, căng thẳng cao độ
Yếu tố môi trường	Thay đổi thời tiết, kích thích ánh sáng mạnh, môi trường ồn ào
Chế độ ăn uống	Rượu bia, thực phẩm chứa tyramine (phô mai, sô-cô-la), bột ngọt
Nội tiết tố	Biến động của chu kỳ kinh nguyệt

Xác định các tác nhân kích thích duy nhất của riêng bạn là bước quan trọng nhất.

Ghi nhật ký đau đầu để xác định các tác nhân kích thích cá nhân

Bạn có thể nghĩ: “Làm thế nào tôi biết được tác nhân kích thích của mình là gì?”

Câu trả lời chính là nhật ký đau đầu.

Mỗi khi cơn đau đầu ập đến, hãy ghi lại các thông tin sau:

Các mục ghi chép	Ví dụ
Thời gian khởi phát	Sau khi thức dậy vào buổi sáng, trong lúc làm việc vào buổi chiều
Vị trí & cảm giác đau	Đau nhói ở thái dương trái, cảm giác bó chặt toàn bộ đầu
Thời gian kéo dài	2 giờ, nửa ngày
Giấc ngủ đêm trước	Chỉ ngủ 5 tiếng, ngủ hơn 10 tiếng
Chế độ ăn trong ngày	Đã uống rượu vang đỏ, đã ăn sô-cô-la
Thời tiết & môi trường	Ngày mưa, thời tiết oi bức
Mức độ căng thẳng	Đang vội làm báo cáo, tranh cãi với đồng nghiệp

Sau khi ghi chép liên tục từ 2-3 tháng, bạn sẽ dần dần thấy các quy luật xuất hiện

Ví dụ, bạn có thể phát hiện ra mình bị đau nửa đầu vào ngày hôm sau mỗi khi thức khuya, hoặc cơn đau bùng phát sau mỗi lần ăn phô mai cùng rượu vang đỏ.

Một khi đã biết các tác nhân kích thích của mình nằm ở đâu, bạn có thể chủ động né tránh chúng.

Lối sống khoa học là liều thuốc phòng ngừa tốt nhất

Sau khi xác định được các tác nhân kích thích, bước tiếp theo là điều chỉnh thói quen sinh hoạt.

Chiến lược phòng ngừa	Hành động cụ thể
Giờ giấc cố định	Cố gắng đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả ngày nghỉ
Tập thể dục vừa phải	Tập thể dục nhịp điệu đều đặn (như đi bộ, bơi lội) có thể ổn định hệ thần kinh
Bổ sung đủ nước	Mất nước nhẹ cũng có thể gây đau đầu; hãy uống đủ nước mỗi ngày
Quản lý căng thẳng	Học các kỹ thuật thư giãn để ngăn chặn căng thẳng tích tụ liên tục

“Weekend migraines” là có thật

Một số người không cảm thấy đau khi căng thẳng hàng ngày ở mức cao, nhưng thay vào đó, cơn đau nửa đầu lại bùng phát ngay khi kỳ nghỉ cuối tuần bắt đầu. Điều này xảy ra do cơ thể đột ngột chuyển từ trạng thái căng thẳng cao độ sang trạng thái thư giãn, và hệ thần kinh không kịp thích nghi.

Do đó, hãy duy trì lịch trình giấc ngủ tương tự vào cuối tuần; đừng đột ngột ngủ nướng đến tận trưa.

Đau đầu thường xuyên, khi nào nên đi khám bác sĩ?

Nếu các cơn đau đầu đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bạn, đừng chỉ cố gắng chịu đựng một mình.

Việc thường xuyên uống thuốc giảm đau có thể gây ra “đau đầu do lạm dụng thuốc”, khiến bạn rơi vào một vòng xoáy luẩn quẩn: càng đau càng uống nhiều thuốc.

Khuyên bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế càng sớm càng tốt trong các tình huống sau:

Đau đầu xảy ra hơn 15 ngày một tháng
Thuốc giảm đau trở nên ít hiệu quả hơn, đòi hỏi phải tăng liều lượng để kiểm soát cơn đau
Mô thức đau đầu đột ngột thay đổi (ví dụ: từ đau âm ỉ chuyển sang đau nhói dữ dội)
Ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, đời sống xã hội và các hoạt động hàng ngày

Bác sĩ chuyên khoa thần kinh có thể đánh giá liệu bạn có cần sử dụng thuốc phòng ngừa để giảm tần suất các cơn đau từ gốc rễ hay không, thay vì chỉ uống thuốc giảm đau mỗi khi bị đau.

Chiến lược dài hạn để sống chung với đau đầu

Mặc dù đau đầu rất phiền toái, nhưng chỉ cần hiểu được đặc tính của chúng, chúng ta có thể dần dần giành lại quyền kiểm soát cuộc sống của mình.

Chiến lược	Điểm mấu chốt
Hiểu rõ loại đau đầu của bạn	Xác định rõ đó là đau đầu do căng thẳng, đau nửa đầu hay đau đầu cụm để dùng đúng phương pháp
Ghi nhật ký đau đầu	Theo dõi liên tục để tìm ra các tác nhân kích thích cá nhân; tác nhân của mỗi người là khác nhau
Điều chỉnh thói quen sinh hoạt	Giờ giấc sinh hoạt đều đặn, tập thể dục vừa phải và uống đủ nước
Sử dụng thuốc đúng cách	Không lạm dụng thuốc giảm đau; tìm kiếm phương pháp điều trị phòng ngừa khi cần thiết

Đừng để đau đầu kiểm soát cuộc sống của bạn; bắt đầu thấu hiểu chúng là bước đầu tiên để giành lại quyền chủ động.