“Tôi nghe nói mở khí quản là hủy hoại cuộc đời mãi mãi, tuyệt đối không được làm!”
Đây thường là ý nghĩ đầu tiên xuất hiện trong đầu người nhà bệnh nhân ICU khi bác sĩ đề nghị mở khí quản.
Nhưng bạn có biết không? Việc từ chối mở khí quản vì sợ hãi thực chất có thể khiến bệnh nhân phải chịu nhiều đau đớn không đáng có hơn.
Tại sao bác sĩ khuyên nên mở khí quản? Ống đặt nội khí quản lâu dài đang gây ra tổn hại gì?
Khi thời gian đặt nội khí quản kéo dài hơn hai đến ba tuần, chiếc ống cứu mạng ban đầu sẽ dần biến từ "ân nhân cứu mạng" thành "kẻ phá hoại".
| Tổn hại của đặt nội khí quản lâu dài | Điều gì đang xảy ra |
|---|---|
| Tổn thương dây thanh quản và khí quản | Sự ma sát liên tục của ống trong thời gian dài gây loét niêm mạc và hình thành sẹo |
| Viêm phổi liên quan đến máy thở | Vi khuẩn trong khoang miệng trượt xuống ống, xâm nhập vào phổi như đi cầu trượt |
| Thoái hóa chức năng nuốt | Miệng bị ống chiếm giữ quá lâu khiến các cơ nuốt dần quên cách hoạt động |
Mục đích của mở khí quản chưa bao giờ là từ bỏ, mà là để giảm bớt đau đớn và tổn thương do đặt nội khí quản lâu dài.
Mở khí quản là một thủ thuật tạo một lỗ nhỏ ở phía trước cổ, đưa một ống mở khí quản ngắn hơn trực tiếp vào khí quản, bỏ qua con đường qua đường miệng dài và gây vướng víu.
Mở khí quản có nghĩa là chờ chết không? Xóa bỏ 3 lầm tưởng lớn
Sự sợ hãi của gia đình đối với việc mở khí quản hầu như luôn bắt nguồn từ ba hiểu lầm lâu đời. Hãy cùng phân tích từng hiểu lầm một:
| Lầm tưởng | Sự thật |
|---|---|
| Mở khí quản sẽ tử vong nhanh chóng | Chính bản thân bệnh nặng mới khiến bệnh nhân tử vong. Mở khí quản chỉ tình cờ xuất hiện ở giai đoạn sau của bệnh; đây là phương tiện giảm đau, không phải nguyên nhân tử vong |
| Ống mở khí quản không bao giờ rút ra được | Một khi bệnh lý nền cải thiện và bệnh nhân có thể tự ho khạc đờm, việc rút ống có thể được đánh giá. Vết thương thường tự lành trong vòng 7 đến 10 ngày |
| Không bao giờ nói chuyện được sau mở khí quản | Chỉ cần lắp van tập nói, luồng khí đi qua dây thanh quản vẫn cho phép bệnh nhân nói chuyện và họ cũng có thể tập ăn khi đã ổn định |
Điều thực sự quyết định sự sống chết là mức độ nghiêm trọng của bệnh tật, chứ không phải vết mổ mở khí quản.
Nhiều người đánh đồng "mở khí quản" với "cận kề cái chết" chỉ vì những bệnh nhân cần mở khí quản vốn dĩ đã trong tình trạng nguy kịch. Việc nhầm lẫn giữa mối quan hệ nhân quả đã dẫn đến hiểu lầm phổ biến nhất này.
So với đặt nội khí quản lâu dài, mở khí quản có những lợi ích gì?
Lý do mở khí quản được các bác sĩ chuyên khoa phổi và kỹ thuật viên trị liệu hô hấp coi là "bước ngoặt" là vì nó mang lại một sự "nâng cấp hệ thống" toàn diện:
| Lợi ích của mở khí quản | Tại sao nó hữu ích |
|---|---|
| Tăng đáng kể sự thoải mái | Miệng được tự do trở lại, cảm giác vướng víu dị vật giảm đi rất nhiều |
| Dễ cai máy thở hơn | Ống mở khí quản ngắn và rộng, giảm đáng kể sức cản đường thở, giúp đỡ tốn sức hơn |
| Quản lý ống an toàn hơn | Được cố định chắc chắn trên cổ nên ít bị tuột ra ngoài, giảm thiểu rủi ro chăm sóc |
| Giảm nguy cơ nhiễm trùng | Bỏ qua khoang miệng giúp giảm vi khuẩn từ khoang miệng đi vào phổi |
| Phục hồi chức năng sớm hơn | Bệnh nhân thoải mái và hợp tác tốt hơn, cho phép tập luyện rời giường sớm để phục hồi thể lực |
Đối với những bệnh nhân cần máy thở lâu dài, mở khí quản thường là con đường tắt giúp cai máy thở nhanh hơn, chứ không phải là con đường một đi không trở lại.
Trong lâm sàng không thiếu những trường hợp như thế này: bệnh nhân thở dễ dàng hơn nhiều sau khi mở khí quản, rời giường tập phục hồi chức năng thuận lợi, sau đó nói chuyện bằng van tập nói và cuối cùng được rút ống mở khí quản thành công.
Đặt nội khí quản và mở khí quản khác nhau như thế nào?
Nếu vẫn thấy mơ hồ, việc đặt nội khí quản lâu dài và mở khí quản được so sánh cạnh nhau sẽ giúp thấy rõ sự khác biệt:
| Mục so sánh | Đặt nội khí quản lâu dài | Mở khí quản |
|---|---|---|
| Chiều dài ống | Dài và cong, đi qua miệng đến khí quản | Ngắn và thẳng, đi từ cổ trực tiếp vào khí quản |
| Sức cản đường thở | Sức cản lớn, khiến việc cai máy thở khó khăn hơn | Sức cản nhỏ, khiến việc cai máy thở dễ dàng hơn |
| Khả năng nói và ăn | Hầu như không thể nói chuyện hoặc ăn uống | Có thể nói bằng van tập nói, có thể ăn khi đã ổn định |
| Vệ sinh răng miệng | Khó khăn, nguy cơ nhiễm trùng cao | Dễ dàng, nguy cơ nhiễm trùng thấp hơn |
| Mức độ thoải mái | Cảm giác vướng víu dị vật dữ dội | Dễ chịu hơn rõ rệt |
Do đó, mở khí quản không phải là đầu hàng cái chết, mà là một cuộc "chuyển đổi phục hồi chức năng" thay đổi chiến lược.
Bằng cách mang lại cho bệnh nhân một đường thở thoải mái và an toàn, họ mới có sức lực để chiến đấu trong trận chiến phục hồi đầy gian nan phía trước.
Reference
- Mở khí quản - Wikipedia
- Đặt nội khí quản là cấp cứu, mở khí quản nghĩa là bệnh nhân sắp chết? Bác sĩ chuyên khoa phổi: Hiểu lầm lớn! Thực ra mở khí quản có 5 lợi ích lớn - Mạng lưới Sức khỏe Hơi thở Tự do
- Giáo dục sức khỏe phẫu thuật lồng ngực - Bệnh viện tưởng niệm Viễn Đông
- Có phải mở khí quản không bao giờ rút ra được suốt đời? Bác sĩ: Hiểu lầm thường gặp! - Mạng tin tức y tế sức khỏe
- Đặt nội khí quản và mở khí quản không phải là con đường một đi không trở lại; Kỹ thuật viên hô hấp: Ngược lại nó giúp cai máy thở càng sớm càng tốt - Khoa Hô hấp Bệnh viện Đại học Phụ Nhân
- Tìm hiểu về phẫu thuật mở khí quản - Khoa Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Tam Quân