Bạn đã bao giờ gặp phải tình huống này chưa: đi khám bác sĩ và nói rằng mình bị “đau nửa đầu”, nhưng sau khi khám xong bác sĩ lại bảo “Đây không phải là đau nửa đầu Migraine đâu nhé”?

Vậy thực chất đau nửa đầu Migraine thực sự là gì? Và tại sao nó lại khác với những gì chúng ta tưởng tượng?

Cái tên “Đau nửa đầu” (Migraine) trên thực tế rất dễ gây hiểu lầm

Nhiều người khi đến phòng khám thường nói với bác sĩ: “Tôi bị đau nửa đầu, tức là đau ở bên phải (hoặc bên trái) đầu.”

Nghe có vẻ hợp lý đúng không? “Đau nửa đầu” thì chẳng phải là cơn đau đầu ở một bên sao?

Tỷ lệ đau nửa đầu thực sự xảy ra ở một bên chỉ khoảng 60%，nhiều lắm cũng chỉ hơn một nửa một chút.

Đau nửa đầu Migraine có thể đau ở cả hai bên，sau gáy，thậm chí liên tục thay đổi vị trí.

Một số người rõ ràng bị đau ở chính giữa đầu nhưng lại được chẩn đoán là đau nửa đầu Migraine, khiến họ nghĩ thầm: “Bác sĩ có nhầm lẫn gì không?” Đây thực sự là một sự hiểu lầm vô cùng lớn.

Đau nửa đầu Migraine là một “Tên bệnh”, chứ không phải là “Mô tả triệu chứng”

Hiệp hội Đau đầu Đài Loan đã đưa ra một so sánh rất hay: Giống như “Nhà Trắng” không chỉ bất kỳ ngôi nhà màu trắng nào, mà là văn phòng làm việc của Tổng thống Hoa Kỳ;

Đau nửa đầu Migraine là tên chẩn đoán chính thức của một căn bệnh cụ thể，không nhất thiết phải liên quan đến việc đau đầu ở một bên.

Đau nửa đầu (Migraine) là một bệnh hệ thần kinh，nó có một bộ tiêu chuẩn chẩn đoán rõ ràng được thiết lập bởi Hiệp hội Đau đầu Quốc tế.

Đau đầu một bên chỉ là một trong những đặc điểm có thể xuất hiện, chứ không phải là cơ sở phán đoán duy nhất.

Vậy đau nửa đầu Migraine thực sự trông như thế nào?

Vì không thể chỉ dựa vào việc “đau bên nào” để phán đoán, làm sao bạn biết mình có bị đau nửa đầu Migraine hay không?

Theo tiêu chuẩn chẩn đoán của Phân loại Quốc tế về Rối loạn Đau đầu, phiên bản thứ 3 (ICHD-3), đau nửa đầu Migraine cần đáp ứng các điều kiện sau:

Cảm giác thường gặp khi đau nửa đầu Migraine khởi phát

Khi cơn đau nửa đầu Migraine khởi phát, bạn có thể trải qua:

Hơn nữa, cơn đau này một khi đã bắt đầu có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày，ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc hàng ngày.

Một số người còn xuất hiện “Tiền triệu” (Aura)

Khoảng 10% đến 20% bệnh nhân đau nửa đầu Migraine sẽ xuất hiện một số tín hiệu cảnh báo bất thường của hệ thần kinh trước khi cơn đau đầu bắt đầu:

• Xuất hiện đốm sáng nhấp nháy hoặc bóng hình gợn sóng trong tầm nhìn
• Cảm thấy tê bì hoặc yếu một bên cơ thể
• Đột ngột nói lắp bắp hoặc khó nói

Những tiền triệu này thường xuất hiện trong vòng 20 đến 30 phút, tiếp sau đó cơn đau đầu sẽ ập đến.

Nếu không phải đau nửa đầu Migraine, thì cơn đau đầu thông thường của tôi là gì?

Sau khi nghe mô tả về đau nửa đầu, bạn có thể nghĩ: “Vậy những lúc tôi bị căng thẳng, mất ngủ và đau đầu thì đó là gì?”

Cơn đau đầu mà chúng ta thường gặp nhất hàng ngày, phần lớn là đau đầu do căng thẳng (còn gọi là đau đầu siết chặt).

Các nghiên cứu khác nhau chỉ ra rằng, từ 30% đến 78% dân số nói chung sẽ trải qua đau đầu do căng thẳng ít nhất một lần trong đời.

Đau nửa đầu Migraine vs. Đau đầu do căng thẳng

Hai loại đau đầu này thường bị nhầm lẫn, nhưng sự khác biệt thực ra khá rõ ràng:

Đau đầu do căng thẳng phần lớn liên quan đến áp lực, mệt mỏi, tư thế không đúng hoặc căng cơ. Nghỉ ngơi một chút, thả lỏng cổ và vai thường có thể cải thiện.

So với nó, đau nửa đầu Migraine có cường độ đau mạnh hơn, đi kèm nhiều triệu chứng hơn và ảnh hưởng lớn hơn đến cuộc sống.

Tại sao chúng ta cần phải phân biệt rõ là loại đau đầu nào?

Bạn có thể nghĩ: “Dù sao đau đầu thì cũng uống thuốc giảm đau thôi mà, phân biệt kỹ thế làm gì?”

Suy nghĩ này thực ra rất nguy hiểm.

Phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau

Đau nửa đầu Migraine có các loại thuốc và chiến lược điều trị chuyên biệt riêng，hoàn toàn khác với cách xử lý đau đầu thông thường.

Nếu coi đau nửa đầu Migraine như đau đầu thông thường để xử lý, rất có thể hiệu quả không tốt, lại hay tái phát.

Lạm dụng thuốc giảm đau sẽ phản tác dụng

Lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài thực chất có thể kích hoạt “đau đầu do lạm dụng thuốc”，khiến đau đầu trở nên thường xuyên hơn và khó điều trị hơn.

Trong số những người bị đau nửa đầu Migraine mãn tính, không ít người đã vô tình phụ thuộc vào thuốc giảm đau, kết quả là rơi vào vòng xoáy luẩn quẩn “càng đau càng uống, càng uống càng đau”.

Rủi ro lâu dài khi ngó lơ đau nửa đầu Migraine

Nếu bạn bị làm phiền bởi đau nửa đầu Migraine mà vẫn tiếp tục ngó lơ không điều trị:

• Đau nửa đầu Migraine có thể từ những đợt khởi phát thỉnh thoảng tiến triển thành đau nửa đầu mãn tính (đau đầu trên 15 ngày mỗi tháng, kéo dài trên 3 tháng)
• Người bị đau nửa đầu Migraine lâu năm có nguy cơ trầm cảm và lo âu cao hơn
• Đau nửa đầu Migraine cũng là một trong ba nguyên nhân hàng đầu gây ra mất sức lao động cho xã hội

Đừng để cái tên “Đau nửa đầu” lừa bạn nữa

Lần tới khi bị đau đầu, bạn có thể dành vài giây để lưu ý:

Đó là cảm giác căng tức âm ỉ, hay là đau nhói nhịp nhàng cùng nhịp tim? Có muốn nôn không? Ánh sáng có vẻ chói mắt bất thường không?

Những chi tiết nhỏ này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về cơn đau đầu của mình, đồng thời cung cấp các manh mối chính xác hơn cho bác sĩ khi đi khám bệnh.

Nếu cơn đau đầu đã xuất hiện thường xuyên đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống, bạn đừng chỉ chịu đựng bằng thuốc giảm đau. Hãy tìm bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh để được chẩn đoán chính xác. Hiểu rõ đó là loại đau đầu nào mới có thể điều trị đúng bệnh, giúp bạn thoát khỏi sự đeo bám của đau đầu.

Reference

• 突然頭痛怎麼辦？6 大頭痛位置圖解病因，這些情況快就醫！
• 淺談偏頭痛 - 高雄醫學大學附設中和紀念醫院
• 馬偕紀念醫院 衛教單張：戰勝偏頭痛
• 神經部 - 偏頭痛 - 臺大醫院
• 甚麼是偏頭痛？ – 台灣頭痛學會